Tin tức & hoạt động

Khi mái nhà không chỉ để che nắng, che mưa

Tại thôn Đắk Lưu, xã Tân Thành, tỉnh Lâm Đồng, những dãy mái lắp pin năng lượng mặt trời của trang trại Công ty Bách Khoa Nam tạo nên một không gian sản xuất khá đặc biệt. Phía trên, hệ thống điện mặt trời khai thác năng lượng từ ánh nắng, phía dưới, hoạt động chăn nuôi khoảng 30.000 con gà thịt được tổ chức trong hai trại.

Điểm khác biệt của mô hình không chỉ nằm ở sự kết hợp giữa năng lượng tái tạo và chăn nuôi, mà còn ở quá trình hình thành. Theo ông Mai Thành Tuấn, đại diện trang trại, hệ thống điện mặt trời được triển khai trước. Trong quá trình khai thác công trình, cơ sở tiếp tục cải tạo không gian bên dưới để phát triển chăn nuôi, qua đó tạo thêm giá trị kinh tế trên diện tích đất hiện có. Thay vì xem công trình điện mặt trời và khu vực chăn nuôi là hai hạng mục độc lập, đơn vị  đã kết hợp chúng trong cùng một không gian. Phần mái tạo ra điện năng, còn diện tích bên dưới được đưa vào hoạt động sản xuất, hạn chế tình trạng đất đai và hạ tầng chỉ phục vụ một mục đích.

Ông Mai Thành Tuấn chia sẻ “Việc tận dụng diện tích dưới hệ thống điện mặt trời để phát triển chăn nuôi giúp cơ sở có thêm hoạt động sản xuất, tạo nguồn thu và khai thác hiệu quả hơn quỹ đất, đây là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế, bởi công trình đã đầu tư có thể tiếp tục phát huy giá trị thay vì chỉ phục vụ riêng việc sản xuất điện”.

Hai nguồn điện và bài toán chi phí sản xuất

Với quy mô khoảng 30.000 con gà thịt, trang trại Bách Khoa Nam cần điện cho hệ thống thông gió, chiếu sáng, cấp nước và các thiết bị phục vụ chăn nuôi. Khi sản xuất được tổ chức theo mô hình chuồng kín, điện năng không chỉ là khoản chi phí thường xuyên mà còn góp phần duy trì những điều kiện cần thiết cho đàn vật nuôi phát triển.

Theo ông Mai Thành Tuấn, hệ thống điện mặt trời mang lại lợi ích kinh tế cho cơ sở, đồng thời việc phát triển chăn nuôi bên dưới góp phần khai thác thêm giá trị của công trình.

Theo ông Nguyễn Minh Vũ, Phó Trưởng Điện lực Krông Nô, PC Lâm Đồng cho biết “Địa bàn có nhiều khu vực sản xuất nông nghiệp phân bố rộng, trong khi nhu cầu sử dụng điện phục vụ sản xuất ngày càng tăng. Việc phát triển lưới điện đến những khu vực xa trung tâm đòi hỏi nguồn lực đầu tư đáng kể. Thực tế này khiến nhiều khách hàng quan tâm đến điện mặt trời mái nhà nhằm chủ động đáp ứng nhu cầu năng lượng”.

Mô hình tại Bách Khoa Nam cũng cho thấy sự thay đổi trong quan hệ giữa ngành Điện và khách hàng. Nếu trước đây khách hàng chủ yếu tiếp nhận điện từ lưới, thì nay một bộ phận đã tham gia sản xuất điện tại chỗ. Sự chuyển dịch này đòi hỏi cách tiếp cận linh hoạt hơn trong tư vấn, quản lý kỹ thuật và sử dụng năng lượng.

Từ những mái chuồng ở Tân Thành, có thể nhìn thấy một hướng khai thác mới của kinh tế nông nghiệp: gia tăng giá trị không nhất thiết bắt đầu bằng mở rộng diện tích, mà có thể đến từ việc tổ chức lại hoạt động sản xuất trên hạ tầng sẵn có.

Một mái nhà tạo ra hai giá trị kinh tế, nhưng điều quyết định tính bền vững của mô hình vẫn là hiệu quả đầu tư, khả năng vận hành và mức độ an toàn. Khi đất đai, công trình và năng lượng được tính toán trong cùng một phương án sản xuất, hiệu quả kinh tế không chỉ đến từ việc làm thêm một ngành nghề, mà từ cách sử dụng tốt hơn những nguồn lực đã có.