Tin tức & hoạt động

Ở những vùng trồng thanh long của Hàm Tân, tỉnh Lâm Đồng, điện hiện diện trong nhiều công đoạn mà nếu chỉ nhìn từ phía người sử dụng cuối cùng rất khó nhận thấy hết vai trò của nó. Từ việc chong đèn xử lý cho cây ra hoa, đến vận hành máy móc tại cơ sở sản xuất, phân loại, sơ chế, đóng gói và các công đoạn phục vụ bảo quản nông sản, mỗi khâu đều đặt ra những yêu cầu khác nhau đối với nguồn điện.

Ông Nguyễn Văn Ty, chủ vườn thanh long tại đường số 13, thôn An Bình, xã Tân Lập, tỉnh Lâm Đồng, chia sẻ: “Với người trồng thanh long, điện phục vụ sản xuất rất quan trọng, nhất là vào thời điểm chong đèn để thanh long trổ bông, xử lý cho cây ra hoa theo mùa vụ. Nếu nguồn điện ổn định, người dân có thể chủ động sản xuất, chăm sóc vườn và bảo đảm thời gian xử lý theo yêu cầu kỹ thuật”.

Nếu trước đây nhu cầu điện ở khu vực nông nghiệp chủ yếu gắn với sinh hoạt, tưới tiêu và một số hoạt động sản xuất quy mô nhỏ, thì quá trình hình thành các cơ sở sơ chế, chế biến đang làm thay đổi đáng kể đặc điểm phụ tải. Máy móc cần công suất lớn hơn, thời gian vận hành dài hơn và yêu cầu về tính liên tục của nguồn điện cũng cao hơn.

Sự gia tăng phụ tải vì thế không chỉ là câu chuyện ngành điện phải cung cấp thêm bao nhiêu kilowatt giờ. Đằng sau con số điện thương phẩm còn là sự chuyển động của hoạt động sản xuất: vùng nguyên liệu mở rộng, cơ sở sản xuất tăng quy mô, máy móc được đầu tư và nhiều công đoạn tạo giá trị được đưa vào ngay tại địa phương thay vì chỉ dừng lại ở khâu thu hoạch và bán sản phẩm thô.

Tháng 8/2026, điện thương phẩm trên địa bàn Điện lực Hàm Tân đạt hơn 14,13 triệu kWh, tăng so với tháng trước; lũy kế 8 tháng đạt hơn 113,7 triệu kWh. Với xu hướng phụ tải sản xuất, kinh doanh tiếp tục tăng, bài toán đặt ra đối với ngành điện không chỉ là vận hành hệ thống hiện hữu an toàn mà còn phải nhìn trước nhu cầu của khách hàng để có sự chuẩn bị phù hợp.

Ông Đinh Xuân Hòa, Quyền Trưởng Điện lực Hàm Tân cho biết: “Để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng của hoạt động sản xuất, kinh doanh, Điện lực Hàm Tân xác định việc chủ động nắm bắt kế hoạch sản xuất của khách hàng là rất quan trọng. Đơn vị thường xuyên làm việc với khách hàng để nắm tình hình, đề nghị cung cấp sản lượng điện dự kiến phù hợp với kế hoạch sản xuất thực tế, qua đó chủ động phương án bảo đảm cung cấp điện”.

Cách tiếp cận này đặt ngành điện vào một vị trí khác trong chuỗi sản xuất. Thay vì chờ phụ tải hình thành rồi mới xử lý nhu cầu, việc nắm bắt kế hoạch sản xuất từ sớm giúp đơn vị có cơ sở dự báo phụ tải, tính toán phương thức vận hành và chuẩn bị phương án cấp điện phù hợp. Với những khách hàng thay đổi quy mô, công suất hoặc kế hoạch sản xuất, việc thông tin kịp thời cũng giúp ngành điện cập nhật dự báo và chủ động hơn trong vận hành.

Hệ thống đo ghi điện từ xa được sử dụng để theo dõi, đối chiếu tình hình sử dụng điện thực tế, qua đó tạo thêm cơ sở cho việc đánh giá diễn biến phụ tải. Đây là một phần trong quá trình chuyển từ cách quản lý đơn thuần theo lượng điện đã sử dụng sang chủ động hơn trong việc nhận diện nhu cầu và chuẩn bị năng lực cung cấp điện.

Với một vùng sản xuất nông nghiệp, điện ổn định mới chỉ là điều kiện nền. Giá trị kinh tế lớn hơn chỉ được tạo ra khi điện được kết nối với một chuỗi sản xuất có khả năng biến nguyên liệu thành sản phẩm có giá trị cao hơn.

Đó cũng là điểm mà câu chuyện về điện tại Hàm Tân không còn bó hẹp trong phạm vi ngành điện. Địa phương cần định hướng vùng sản xuất; doanh nghiệp cần xác định kế hoạch đầu tư, công suất và nhu cầu phụ tải; còn ngành điện phải có thông tin đủ sớm để chuẩn bị hạ tầng và phương thức cấp điện. Ba yếu tố này càng được kết nối, khả năng hình thành các chuỗi sản xuất nông nghiệp có chiều sâu càng rõ hơn.

Bà Lê Thị Kim Nhung, Phó Chủ tịch UBND xã Hàm Tân, cho biết: “Điện là một trong những hạ tầng thiết yếu, có vai trò rất quan trọng đối với quá trình phát triển sản xuất nông nghiệp của địa phương. Khi sản xuất ngày càng chuyển từ quy mô nhỏ sang hàng hóa, gắn với sơ chế, bảo quản và chế biến, nhu cầu sử dụng điện ổn định, an toàn và đáp ứng đủ công suất cũng ngày càng cao”.

Từ góc nhìn này, đầu tư hạ tầng điện không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng hiện tại. Quan trọng hơn, đó là chuẩn bị một nền tảng để các cơ sở sản xuất có thể tính toán đầu tư máy móc, mở rộng dây chuyền và nâng quy mô hoạt động. Khi khâu thu mua, phân loại, sơ chế, bảo quản và chế biến được tổ chức ngay tại vùng nguyên liệu, một phần giá trị gia tăng của nông sản có cơ hội được giữ lại nhiều hơn ở địa phương.

Đây cũng là lý do việc chủ động phụ tải có ý nghĩa ngày càng rõ trong quá trình phát triển sản xuất nông nghiệp. Một doanh nghiệp muốn đầu tư dây chuyền mới không chỉ cần thị trường và nguyên liệu; họ còn phải tính đến khả năng đáp ứng của hạ tầng điện. Ngược lại, khi ngành điện nắm được định hướng sản xuất, việc chuẩn bị phương án cung cấp điện sẽ có cơ sở thực tế hơn.

Ở Hàm Tân, dòng điện vì thế đang được nhìn từ một góc độ rộng hơnkhông chỉ phục vụ cho một hộ dân hay một cơ sở sản xuất riêng lẻ mà gắn với khả năng vận hành của cả chuỗi giá trị nông sản.

Cùng với yêu cầu đáp ứng phụ tải, đặc thù sản xuất nông nghiệp cũng đặt ra bài toán không nhỏ về an toàn điện. Tại Hàm Tân, lưới điện đi qua nhiều khu vực đất nông nghiệp; khoảng 91% lưới điện là dây trần, trong khi cây trồng trên đất nông nghiệp, nhất là keo tràm, có thể cao trên 20 m.

Khoảng cách giữa cây trồng và đường dây vì vậy không chỉ là vấn đề kỹ thuật của ngành điện mà liên quan trực tiếp đến phương thức canh tác của người dân. Điện lực Hàm Tân thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn người dân không trồng cây trong hành lang an toàn lưới điện cao áp và chủ động phát quang khi cây còn thấp.

Trong sản xuất nông nghiệp, một sự cố điện có thể ảnh hưởng đồng thời đến sinh hoạt, sản xuất và hoạt động của cơ sở chế biến. Vì vậy, yêu cầu an toàn không thể tách rời yêu cầu bảo đảm cung cấp điện liên tục. Ngành điện Hàm Tân tiếp tục kết hợp các công tác trên lưới, tăng cường thi công hotline và kịp thời đưa các phụ tải sản xuất, kinh doanh vào vận hành khai thác nhằm hạn chế thời gian mất điện.

Đây là cách giải quyết bài toán phụ tải theo hướng vừa đáp ứng nhu cầu hiện tại, vừa tạo dư địa cho sản xuất phát triển.

Từ cánh đồng thanh long đến cơ sở chế biến, giá trị của nông sản không chỉ nằm ở sản lượng thu hoạch. Giá trị ấy được quyết định ngày càng nhiều bởi khả năng phân loại, bảo quản, sơ chế, chế biến và tổ chức sản xuất theo quy mô hàng hóa. Trong từng công đoạn đó, điện không phải là yếu tố duy nhất, nhưng là một trong những điều kiện nền tảng để máy móc vận hành và chuỗi sản xuất được duy trì.

Bởi vậy, câu chuyện điện ở Hàm Tân đang chuyển từ việc “có điện để sản xuất” sang một yêu cầu cao hơn có hạ tầng điện đủ năng lực để sản xuất phát triển.

Khi ngành điện chủ động nắm bắt kế hoạch sản xuất, địa phương định hướng phát triển vùng nguyên liệu và doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào chế biến, dòng điện sẽ không dừng lại ở công tơ của từng khách hàng. Nó đi tiếp vào dây chuyền, vào máy móc, vào khâu bảo quản và chế biến – những công đoạn quyết định khả năng gia tăng giá trị của nông sản.

Và từ những vùng thanh long Hàm Tân, câu chuyện ấy cho thấy một điều rõ hơn: muốn nông sản đi xa, không chỉ cần thị trường và vùng nguyên liệu; phía sau đó còn cần một hạ tầng điện được chuẩn bị đủ sớm, đủ ổn định và đủ năng lực để đồng hành cùng quá trình chuyển đổi từ sản xuất nguyên liệu sang tạo ra giá trị.