Tin tức & hoạt động

Nguồn điện ổn định là điều kiện tiên quyết để duy trì nhiệt độ, ánh sáng và môi trường sinh trưởng, bảo đảm chất lượng cây giống công nghệ cao.

Khác với hình dung về những cánh đồng trải dài dưới nắng, hành trình tạo nên một cây giống chất lượng cao ở Lâm Đồng lại bắt đầu trong những căn phòng vô trùng, nơi nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và chất lượng không khí được kiểm soát gần như tuyệt đối. Mỗi ngày, hàng nghìn lọ thủy tinh chứa mô thực vật được đặt dưới hệ thống đèn chiếu sáng theo chu kỳ chính xác. Những mẫu mô nhỏ bé ấy sẽ lần lượt trải qua các công đoạn nhân chồi, tạo rễ, phát triển mô, rồi mới được đưa ra nhà lưới để thuần dưỡng trước khi đến tay người sản xuất. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, toàn tỉnh hiện có 46 cơ sở ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô với 647 tủ cấy chuyên dụng, mỗi năm sản xuất trên 74 triệu cây giống, trong đó hơn 40 triệu cây được xuất khẩu, tạo giá trị xuất khẩu khoảng 10,5 triệu USD. Đây cũng là địa phương có quy mô nuôi cấy mô lớn nhất cả nước, trở thành "thủ phủ" cung cấp nguồn giống cho ngành rau, hoa và cây trồng công nghệ cao. Nhưng phía sau những con số ấy là yêu cầu cực kỳ khắt khe về điện. Khác với nhiều lĩnh vực sản xuất có thể chấp nhận việc gián đoạn trong thời gian ngắn, nuôi cấy mô gần như không có "khoảng nghỉ". Một lần mất điện đột ngột có thể làm thay đổi nhiệt độ phòng sạch, phá vỡ chu trình chiếu sáng, ảnh hưởng hoạt động của tủ cấy, tủ nuôi, hệ thống điều hòa, lọc khí, thậm chí làm hỏng cả một lô giống đã được chăm sóc trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng.

Hệ thống phòng nuôi cấy mô hoạt động liên tục với các giá kệ chiếu sáng chuyên dụng, tạo ra nguồn cây giống sạch bệnh phục vụ ngành nông nghiệp công nghệ cao Lâm Đồng.

Ở góc độ đó, điện không đơn thuần là năng lượng vận hành thiết bị. Điện chính là điều kiện để duy trì sự sống của những tế bào thực vật đang phát triển trong môi trường nhân tạo. Nếu trước đây, vai trò của điện chủ yếu gắn với sản xuất công nghiệp, thì ở Lâm Đồng, dòng điện đang trực tiếp tham gia vào quá trình tạo ra những sản phẩm công nghệ cao.

Trong phòng nuôi cấy mô, gần như mọi công đoạn đều phụ thuộc vào điện. Từ hệ thống hấp khử trùng môi trường dinh dưỡng, máy đo pH, tủ cấy vô trùng, tủ nuôi cây, điều hòa trung tâm, hệ thống chiếu sáng chuyên dụng đến các thiết bị giám sát nhiệt độ và độ ẩm đều phải hoạt động liên tục với độ chính xác cao. Sự ổn định của nguồn điện quyết định độ ổn định của cả quy trình sản xuất. Điều này lý giải vì sao, cùng với việc đầu tư công nghệ sinh học, các doanh nghiệp sản xuất giống luôn đặc biệt quan tâm đến chất lượng cung cấp điện. Bởi chỉ khi nguồn điện vận hành ổn định, các phòng thí nghiệm mới duy trì được môi trường vô trùng tuyệt đối, bảo đảm tỷ lệ sống của mẫu mô và chất lượng cây giống đầu ra.

Thực tế, công nghệ nuôi cấy mô đã tạo nền tảng cho ngành sản xuất giống quy mô lớn của Lâm Đồng. Hiện địa phương có 374 cơ sở sản xuất, kinh doanh giống rau, hoa với năng lực trên 2,1 tỷ cây giống mỗi năm, trong đó cây giống nuôi cấy mô đóng vai trò là nguồn giống gốc cho toàn bộ hệ thống vườn ươm phía sau. Có nghĩa rằng, một nguồn điện ổn định không chỉ bảo vệ một phòng thí nghiệm, mà còn góp phần bảo đảm nguồn cung cây giống cho cả chuỗi sản xuất nông nghiệp. Điều đáng chú ý là giá trị của nuôi cấy mô không dừng lại ở việc tạo ra cây giống sạch bệnh. Chất lượng của cây giống quyết định năng suất, khả năng chống chịu dịch bệnh, mức độ đồng đều của sản phẩm và cuối cùng là sức cạnh tranh của nông sản trên thị trường quốc tế.

Lâm Đồng đặt mục tiêu đến giai đoạn 2026-2030 nâng quy mô nuôi cấy mô lên trên 120 triệu cây giống mỗi năm, đồng thời tiếp tục ứng dụng công nghệ nuôi cấy tế bào như một ngành công nghiệp kỹ thuật mới phục vụ tăng trưởng nông nghiệp. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, ngoài khoa học công nghệ, địa phương cần một hạ tầng năng lượng đủ mạnh. Bởi càng nhiều phòng nuôi cấy mô, càng nhiều hệ thống tự động hóa, thì yêu cầu về độ tin cậy của lưới điện càng cao.

Ở góc nhìn này, ngành điện không chỉ "cấp điện" cho doanh nghiệp mà đang cung cấp một hạ tầng thiết yếu cho đổi mới sáng tạo. Đó là sự chuyển dịch vai trò rất rõ: từ bảo đảm điện cho sản xuất sang đồng hành với nền kinh tế tri thức. Trong nông nghiệp công nghệ cao, cây giống chính là khởi đầu của chất lượng. Muốn có cây giống tốt phải có công nghệ tốt, và muốn công nghệ vận hành ổn định thì trước hết phải có nguồn điện ổn định. Nhận định ấy phản ánh mối liên kết ngày càng chặt chẽ giữa hai lĩnh vực tưởng như rất khác nhau: điện năng và công nghệ sinh học.

Bởi nếu không có nguồn điện tin cậy, sẽ không có những phòng nuôi cấy mô hoạt động liên tục 24/24 giờ. Nếu không có những phòng nuôi cấy mô ấy, sẽ rất khó hình thành chuỗi sản xuất rau, hoa, dâu tây hay các loại cây trồng chất lượng cao đang làm nên thương hiệu nông nghiệp Lâm Đồng.

Phía sau những mầm xanh ấy là dòng điện ổn định đang âm thầm gìn giữ "sự sống" từ cấp độ tế bào.

Đó là giá trị mà ít khi được nhìn thấy trên những cột điện hay đường dây truyền tải, nhưng lại hiện hữu trong từng cây giống đang được đưa từ phòng thí nghiệm đến các vùng sản xuất trong và ngoài nước. Trong hành trình xây dựng nền nông nghiệp công nghệ cao, ngành điện vì thế không chỉ là đơn vị bảo đảm năng lượng. Với Lâm Đồng, điện đã trở thành một phần của hạ tầng khoa học, hạ tầng đổi mới sáng tạo và hạ tầng phát triển bền vững.

Có những dòng điện không chỉ thắp sáng nhà máy hay cánh đồng. Chúng còn đang âm thầm nuôi dưỡng sự sống từ cấp độ tế bào, để từ những lọ thủy tinh trong phòng vô trùng, hàng chục triệu cây giống khỏe mạnh tiếp tục lớn lên, mang theo kỳ vọng về một nền nông nghiệp hiện đại, có năng suất cao và đủ sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.